Ιστορία

Πώς απέκτησε η θερμοκρασία τους αριθμούς της

Η θερμοκρασία μοιάζει σήμερα αυτονόητη. Τον 18ο αιώνα κάθε άλλο παρά αυτονόητη ήταν: οι κατασκευαστές οργάνων και οι επιστήμονες αποφάσιζαν ακόμη τι θα έπρεπε να σημαίνουν τα σημεία αναφοράς και οι αριθμοί.

Χρονολόγιο

Από τα θερμοσκόπια στις τυποποιημένες κλίμακες.

Τα πρώτα όργανα μπορούσαν να δείξουν ότι κάτι ήταν θερμότερο ή ψυχρότερο, χωρίς να του αποδίδουν έναν καθολικό αριθμό. Τα αναπαραγώγιμα σταθερά σημεία και οι τυποποιημένες κλίμακες το άλλαξαν αυτό.

αρχές του 18ου αιώνα

Ο Ρέμερ και ο Νεύτων προτείνουν αναπαραγώγιμες κλίμακες

Ο Όλε Ρέμερ χρησιμοποίησε αναπαραγώγιμα σημεία αναφοράς, μεταξύ των οποίων ένα μείγμα νερού και αλατιού· ο Ισαάκ Νεύτων πειραματίστηκε επίσης με σταθερά σημεία θερμοκρασίας. Το έργο τους βοήθησε να γίνουν τα θερμοσκόπια ποσοτικά θερμόμετρα.

1724

Ο Ντάνιελ Γκάμπριελ Φαρενάιτ δημοσιεύει την κλίμακά του

Ο Φαρενάιτ, κατασκευαστής οργάνων γεννημένος στην Πολωνία που εργάστηκε στις Κάτω Χώρες, επηρεάστηκε από τον Ρέμερ και έγινε γνωστός για τα εξαιρετικά αναπαραγώγιμα υδραργυρικά θερμόμετρά του. Η κλίμακά του χρησιμοποιούσε αρχικά το σημείο πήξης μιας άλμης κοντά στο μηδέν και μια αναφορά του ανθρώπινου σώματος κοντά στο 96· η μεταγενέστερη τυποποίηση όρισε για το νερό την πήξη στους 32 °F και τον βρασμό στους 212 °F υπό κανονικές συνθήκες.

25 Δεκ. 1741

Ο Κέλσιος χρησιμοποιεί τη δική του κλίμακα 100 σημείων την ημέρα των Χριστουγέννων

Μια ιστορική αναφορά στο έργο του Άντερς Κέλσιου προσδιορίζει την ημέρα των Χριστουγέννων του 1741 ως την πρώτη καταγεγραμμένη χρήση της δικής του κλίμακας 100 σημείων στο αστεροσκοπείο της Ουψάλας.

Χριστουγεννιάτικο στιγμιότυπο: η κλίμακα που συνδέουμε σήμερα με τον Κέλσιο μπήκε στο αρχείο των παρατηρήσεών του την ημέρα των Χριστουγέννων — πριν από την περίφημη δημοσίευσή του το 1742.
1742

Ο Άντερς Κέλσιος δημοσιεύει μια εκατονταβάθμια κλίμακα — ανάποδη με τη σημερινή σύμβαση

Ο Κέλσιος όρισε δύο αναπαραγώγιμα σημεία του νερού, με 100 βαθμούς ανάμεσά τους, αλλά ο αρχικός του προσανατολισμός έθετε το 0 στο σημείο βρασμού και το 100 στο σημείο πήξης.

1743

Ο Ζαν-Πιερ Κριστέν χρησιμοποιεί τον σύγχρονο προσανατολισμό

Στη Λυών, ο Κριστέν αντέστρεψε τη φορά της εκατονταβάθμιας κλίμακας, ώστε το νερό να παγώνει στο 0 και να βράζει στο 100. Αυτός ο προσανατολισμός έγινε η γνώριμη σημερινή διάταξη.

1848

Ο Ουίλιαμ Τόμσον προτείνει μια απόλυτη θερμομετρική κλίμακα

Ο μετέπειτα λόρδος Κέλβιν δημοσίευσε το On an Absolute Thermometric Scale, τοποθετώντας το μηδέν στο φυσικό κατώτατο όριο της θερμοκρασίας και όχι σε μια αυθαίρετη αναφορά του νερού.

1948

Ο «βαθμός Κελσίου» γίνεται η επίσημη ονομασία

Η Διεθνής Επιτροπή Μέτρων και Σταθμών επέλεξε τον «βαθμό Κελσίου» ανάμεσα σε ανταγωνιστικές ονομασίες, και η 9η Γενική Συνδιάσκεψη Μέτρων και Σταθμών τον υιοθέτησε επίσης.

2026

Η κλίμακα Galliera προδιαγράφεται επίσημα

Η Έκδοση 1.0 καθιέρωσε επίσημα την κλίμακα Galliera στις 18 Αυγούστου 2026 με τη σχέση TG = 2TC. Η Έκδοση 1.1, που εκδόθηκε στις 21 Αυγούστου 2026, διατύπωσε ρητά τη σύγκριση της ανάλυσης σε ακέραιους. Η Έκδοση 1.2, που εκδόθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2026, διατήρησε τον ορισμό και πρόσθεσε συντονισμένες εξουσιοδοτημένες μεταφράσεις. Η Έκδοση 1.3, που κυκλοφόρησε στις 14 Νοεμβρίου 2026, επέκτεινε την προδιαγραφή σε 36 γλώσσες.

F
Φαρενάιτ

Πρώτα κατασκευαστής οργάνων, έπειτα δημιουργός κλίμακας.

Ο Ντάνιελ Γκάμπριελ Φαρενάιτ (1686–1736) γεννήθηκε στο Ντάντσιχ (σημερινό Γκντανσκ) και εργάστηκε ως κατασκευαστής επιστημονικών οργάνων στις Κάτω Χώρες. Έγινε μέλος της Βασιλικής Εταιρείας το 1724.

Γιατί είχε σημασία ο Φαρενάιτ

Το επίτευγμα δεν ήταν απλώς η επιλογή αριθμών. Τα υδραργυρικά θερμόμετρα του Φαρενάιτ ήταν αρκετά αναπαραγώγιμα ώστε οι μετρήσεις με διαφορετικά όργανα να συμφωνούν πολύ καλύτερα απ' ό,τι με πολλές προγενέστερες συσκευές.

Γιατί 32 και 212;

Τα γνώριμα σημερινά σημεία του νερού είναι 32 °F για την πήξη και 212 °F για τον βρασμό σε κανονική ατμοσφαιρική πίεση, δηλαδή 180 βαθμοί Φαρενάιτ ανάμεσά τους. Προγενέστερες εκδοχές της βαθμονόμησης του Φαρενάιτ χρησιμοποιούσαν άλλα σταθερά σημεία, μεταξύ των οποίων ένα μείγμα νερού και αλατιού και τη θερμοκρασία του ανθρώπινου σώματος.

C
Κελσίου

Ναι, η κλίμακα Κελσίου αρχικά πήγαινε ανάποδα.

Ο Άντερς Κέλσιος (1701–1744) ήταν Σουηδός αστρονόμος και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλας. Συνέκρινε επί χρόνια θερμόμετρα και μετεωρολογικές παρατηρήσεις πριν προτείνει τη δική του κλίμακα.

Αρχική φορά

Στο σχήμα του Κέλσιου του 1742, το νερό που βράζει ήταν στο 0 και το νερό που παγώνει στο 100. Σήμερα ακούγεται παράξενο, αλλά δεν ήταν μοναδική περίπτωση: και άλλες πρώιμες κλίμακες είχαν φορά που οι σημερινοί χρήστες θα έβρισκαν αντίθετη με τη διαίσθηση.

Η ιδέα που έμεινε

Η διαρκής συμβολή ήταν η χρήση δύο αναπαραγώγιμων σημείων αναφοράς του νερού, χωρισμένων σε 100 ίσα διαστήματα, μαζί με την προσεκτική εξέταση της επίδρασης της πίεσης στον βρασμό.

K
Κέλβιν

Από τις ανθρώπινες αναφορές στην ίδια τη φυσική.

Η κλίμακα Κέλβιν έλυσε ένα διαφορετικό πρόβλημα. Αντί να επιλέξει ένα βολικό καθημερινό μηδέν, αγκυρώνει την κλίμακα στο απόλυτο μηδέν. Το μέγεθος του διαστήματός της είναι ίδιο με της κλίμακας Κελσίου.

Απόλυτο μηδέν

Τα 0 K είναι το φυσικό κατώτατο όριο της θερμοδυναμικής θερμοκρασίας. Αντιστοιχούν σε −273,15 °C και επομένως σε −546,30 °G.

Χωρίς σύμβολο βαθμού

Η μονάδα SI είναι το κέλβιν, σύμβολο K, όχι «βαθμός Κέλβιν».

Διαφορετικός σκοπός

Η Galliera ρητά δεν προτείνεται ως υποκατάστατο του κέλβιν στη θερμοδυναμική ή στη μετρολογία.