رومر و نیوتن مقیاسهای بازتولیدپذیر پیشنهاد میکنند
اوله رومر از نقاط مرجع بازتولیدپذیر، از جمله مخلوط آبنمک، استفاده کرد؛ آیزاک نیوتن نیز نقاط ثابت دما را آزمود. کار آنان به تبدیل دمانماها به دماسنجهای کمّی کمک کرد.
امروزه عددی که دماسنج نشان میدهد برای ما بدیهی است. اما در قرن هجدهم، سازندگان ابزار و دانشمندان هنوز در حال انتخاب نقاط مرجع و اعداد مقیاس بودند.
ابزارهای اولیه میتوانستند گرمتر یا سردتر بودن چیزی را نشان دهند، بیآنکه عددی جهانی به آن نسبت دهند. نقاط مرجعی که اندازهگیری آنها قابل تکرار بود و مقیاسهای استاندارد این وضعیت را تغییر دادند.
اوله رومر از نقاط مرجع بازتولیدپذیر، از جمله مخلوط آبنمک، استفاده کرد؛ آیزاک نیوتن نیز نقاط ثابت دما را آزمود. کار آنان به تبدیل دمانماها به دماسنجهای کمّی کمک کرد.
فارنهایت، ابزارساز زادهٔ لهستان که در هلند کار میکرد، از رومر تأثیر گرفت و بهخاطر دماسنجهای جیوهای با نتایج تکرارپذیر شناخته شد. مقیاس او در آغاز از نقطهٔ انجماد آبنمک نزدیک صفر و مرجع بدن انسان نزدیک ۹۶ استفاده میکرد؛ استانداردسازی بعدی انجماد آب را در ۳۲ °F و جوش آن را در شرایط استاندارد در ۲۱۲ °F تثبیت کرد.
یک گزارش تاریخی از کار آندرس سلسیوس، روز کریسمس ۱۷۴۱ را نخستین استفادهٔ ثبتشده از مقیاس صددرجهای او در رصدخانهٔ اوپسالا میداند.
سلسیوس دو نقطهٔ بازتولیدپذیر آب را با فاصلهٔ ۱۰۰ درجه تعریف کرد، اما جهت اولیهٔ او ۰ را در نقطهٔ جوش قرار داد و ۱۰۰ را در نقطهٔ انجماد قرار داد.
در لیون، کریستن جهت مقیاس صدقسمتی را برگرداند تا آب در ۰ منجمد و در ۱۰۰ بجوشد. این جهت به آرایش آشنای امروزی تبدیل شد.
لرد کلوینِ آینده مقالهٔ On an Absolute Thermometric Scale را منتشر کرد که صفر را بهجای یک مرجع دلخواه آب، در حد پایین فیزیکی دما قرار میداد.
کمیتهٔ بینالمللی اوزان و مقیاسها از میان نامهای رقیب «درجهٔ سلسیوس» را برگزید و نهمین کنفرانس عمومی اوزان و مقیاسها نیز آن را پذیرفت.
نسخهٔ ۱.۰ در ۱۸ اوت ۲۰۲۶ مقیاس گلیرا را با رابطهٔ TG = 2TC رسماً بنیان نهاد. نسخهٔ ۱.۱ که در ۲۱ اوت ۲۰۲۶ منتشر شد، مقایسهٔ گامهای میان اعداد صحیح را صریح کرد. نسخهٔ ۱.۲ که در ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شد، تعریف را حفظ و ترجمههای مجاز و هماهنگ را اضافه کرد. نسخه ۱.۳ که در ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ منتشر شد، مشخصات فنی را به ۳۶ زبان گسترش داد.
دانیل گابریل فارنهایت (۱۶۸۶–۱۷۳۶) در دانتسیگ (گدانسک امروزی) زاده شد و در هلند بهعنوان سازندهٔ ابزار علمی کار کرد. او در ۱۷۲۴ عضو انجمن سلطنتی شد.
دستاورد فارنهایت فقط انتخاب اعداد نبود. دماسنجهای جیوهای او، در مقایسه با بسیاری از ابزارهای پیشین، نتایج یکسانتری میدادند؛ بنابراین میشد اندازهگیری چند دماسنج را با اطمینان بیشتری مقایسه کرد.
نقاط آشنای امروزی آب، ۳۲ °F برای انجماد و ۲۱۲ °F برای جوش در فشار استاندارد جو هستند و میان آنها ۱۸۰ درجهٔ فارنهایت فاصله است. نسخههای قدیمیتر کالیبراسیون فارنهایت از نقاط ثابت دیگری مانند مخلوط آبنمک و دمای بدن انسان استفاده میکردند.
آندرس سلسیوس (۱۷۰۱–۱۷۴۴) اخترشناس سوئدی و استاد دانشگاه اوپسالا بود. او سالها پیش از پیشنهاد مقیاس خود، دماسنجها و مشاهدات آبوهوا را مقایسه میکرد.
در طرح ۱۷۴۲ سلسیوس، آب جوشان ۰ و آب منجمد ۱۰۰ بود. امروز عجیب به نظر میرسد، اما بیسابقه نبود: برخی مقیاسهای اولیهٔ دیگر نیز جهتی داشتند که برای کاربران امروزی خلاف شهود است.
دستاورد ماندگار، استفاده از دو نقطهٔ مرجع بازتولیدپذیر آب با تقسیمبندی ۱۰۰ بازهٔ برابر و توجه دقیق به اثر فشار بر جوش بود.
کلوین مسئلهٔ دیگری را حل کرد. بهجای انتخاب یک صفر مناسب برای زندگی روزمره، صفر مطلق را مبنای مقیاس قرار میدهد. اندازهٔ بازهٔ آن با سلسیوس یکسان است.
۰ K حد پایین فیزیکی دمای ترمودینامیکی است. این مقدار با −۲۷۳٫۱۵ °C و بنابراین −۵۴۶٫۳۰ °G متناظر است.
واحد SI عبارت است از کلوین، با نماد K، نه «درجهٔ کلوین».
گلیرا صریحاً بهعنوان جایگزین کلوین در ترمودینامیک یا اندازهشناسی پیشنهاد نمیشود.
صفحهٔ تاریخچه بهجای تکرار روایتهای عامیانهٔ اینترنتی از منابع نهادی و دانشگاهی استفاده میکند.